آشنایی با قوانین OSI
مدل OSI (Open Systems Interconnection) یک چارچوب نظری برای توضیح نحوه ارتباط دستگاههای مختلف در یک شبکه است. این مدل توسط سازمان ISO طراحی شده و شامل هفت لایه است که هر کدام مسئول وظایف خاصی در فرآیند انتقال داده هستند. آشنایی با این مدل به شما کمک میکند تا مفاهیم پایهای شبکه را بهتر درک کنید و مشکلات ارتباطی را بهصورت سیستماتیک تحلیل و برطرف کنید. در ادامه لایههای این مدل بهترتیب از پایینترین به بالاترین توضیح داده میشود:
۱. لایه فیزیکی (Physical Layer)
این لایه مسئول انتقال فیزیکی دادهها است و شامل سختافزارهایی مانند کابلها، سوئیچها و کانکتورها میشود. وظایف آن شامل:
- تعریف مشخصات سیگنالهای الکتریکی، نوری و رادیویی
- نحوه اتصال دستگاهها
- نرخ انتقال داده
۲. لایه پیوند داده (Data Link Layer)
این لایه مسئول ایجاد ارتباط مستقیم بین دستگاههای متصل به یک لینک فیزیکی است و وظیفه تشخیص و اصلاح خطاها را برعهده دارد. شامل دو زیرلایه است:
- MAC (Media Access Control): مدیریت دسترسی به رسانه انتقال
- LLC (Logical Link Control): مدیریت خطا و فریمبندی
۳. لایه شبکه (Network Layer)
این لایه مسئول مسیریابی دادهها در شبکههای مختلف است و شامل آدرسدهی منطقی (مانند IP) و انتخاب مسیر مناسب برای انتقال دادهها میشود.
۴. لایه انتقال (Transport Layer)
این لایه انتقال قابل اعتماد دادهها را بین دو دستگاه مدیریت میکند. وظایف آن شامل:
- شمارهگذاری بستهها
- مدیریت خطاها
- پروتکلهایی مانند TCP و UDP
۵. لایه جلسه (Session Layer)
این لایه مسئول برقراری، مدیریت و پایان دادن به ارتباط بین دو دستگاه است. کاربرد آن بیشتر در مدیریت ارتباطات پیچیده است، مانند باز نگهداشتن جلسات یا سنکرونسازی ارتباطات.
۶. لایه نمایش (Presentation Layer)
این لایه دادهها را برای استفاده دستگاه مقصد قابل فهم میکند. وظایف آن شامل:
- رمزگذاری و رمزگشایی
- فشردهسازی و رمزنگاری دادهها
۷. لایه کاربرد (Application Layer)
این لایه نزدیکترین لایه به کاربر است و با نرمافزارهایی مانند مرورگر وب، ایمیل و پروتکلهایی مانند HTTP و FTP سروکار دارد.
مدل OSI در عمل به ما کمک میکند تا مشکلات شبکه را بهتر تشخیص دهیم و راهحلهای بهینهای برای آنها پیدا کنیم. هر لایه مسئول بخشی از فرآیند ارتباط است و درک درست آنها باعث بهبود دانش شبکه میشود.