وقتی اسم شبکه میاد، ذهن خیلیها میره سمت مودم، سوئیچ یا حتی وایفای. اما واقعیت اینه که یکی از اصلیترین و حیاتیترین اجزای هر شبکهای، کابل شبکه هست. بدون کابل مناسب، هیچ دیتایی از نقطه A به نقطه B نمیرسه؛ حتی اگه بهترین سوئیچ یا روتر دنیا رو داشته باشی. کابل مثل ستون فقراته که تمام دستگاهها رو بهم وصل میکنه و اگر درست انتخاب یا نصب نشه، کل شبکه رو با مشکل مواجه میکنه.
اگه دنبال راهاندازی یه شبکه مطمئن و سریع هستی، یا حتی فقط میخوای بدونی کدوم کابل رو برای خونه یا محل کارت انتخاب کنی، این مقاله از آکادمی راهبرد تو سایت rnp.co.ir دقیقاً برای تو نوشته شده. قراره با هم انواع کابلهای شبکه رو بررسی کنیم، استانداردهاشو یاد بگیریم، و یاد بگیریم چه کابلی به دردت میخوره. آمادهای؟ بریم سر اصل مطلب.
کابل شبکه همون سیمیه که تجهیزات شبکه مثل کامپیوتر، سوئیچ، مودم یا روتر رو به هم وصل میکنه. این کابلها وظیفه دارن دادهها رو به صورت الکتریکی (یا نوری، تو کابل فیبر) بین دستگاهها جابهجا کنن. بدون وجود کابل، شبکهای هم وجود نداره!
کابلهای شبکه انواع مختلفی دارن. بعضیها برای فاصلههای کوتاه خوبن، بعضیها برای محیطهای صنعتی طراحی شدن، و بعضیها هم مخصوص انتقال پرسرعت در دیتاسنترها هستن.
نکته جالب اینه که ظاهر خیلی از کابلها ممکنه یکی باشه، ولی عملکردشون زمین تا آسمون فرق داره. برای همین شناخت نوع کابل، مشخصات فنی، و استانداردهای اون خیلی مهمه.
تو دورههای آموزش کابلکشی شبکه در آکادمی راهبرد به صورت کامل با نحوه کار، ساختار و کاربرد انواع کابل آشنا میشی.
کابلهای شبکه به دو دسته اصلی تقسیم میشن:
رایجترین نوع کابلهای شبکه
انتقال داده به صورت سیگنال الکتریکی
انواع مختلف مثل Twisted Pair و Coaxial
مناسب برای شبکههای محلی، ادارات، مدارس و خونهها
انتقال داده با استفاده از نور
سرعت و پهنای باند بالا
مناسب برای دیتاسنترها، فواصل طولانی، شبکههای صنعتی و مخابراتی
یه دسته سوم هم هست که در واقع کابل نیست! و بهش میگن شبکه وایرلس (بیسیم). اما چون این مقاله متمرکز بر کابلهاست، تمرکزمون روی مسی و فیبر نوریه.
کابلهای مسی جزو قدیمیترین و پرکاربردترین نوع کابلهای شبکهان. این کابلها خودشون به دو دسته اصلی تقسیم میشن:
رایجترین نوع کابلهای شبکه که از چند جفت سیم بههمتابیدهشده ساخته شده. این تابیدن باعث میشه تداخل الکترومغناطیسی کاهش پیدا کنه و دیتا بهتر منتقل بشه.
دو نوع رایج داره:
Unshielded Twisted Pair (UTP): بدون محافظ فلزی، سبکتر و ارزانتر
Shielded Twisted Pair (STP): با لایه محافظ برای کاهش نویز، مناسب محیطهای صنعتی
نوع قدیمیتری از کابلها که بیشتر تو شبکههای تلویزیونی، دوربینهای مداربسته یا اینترنت کابلی استفاده میشه. امروزه تو شبکههای کامپیوتری خیلی کم کاربرد داره.
در آموزشهای آکادمی راهبرد، بهطور کامل تفاوت این کابلها، نحوه نصب و حتی ابزار موردنیازشون بررسی شده.
کابلهای فیبر نوری (Fiber Optic) از نظر ساختار کاملاً با کابلهای مسی فرق دارن. بهجای سیگنال الکتریکی، دادهها رو از طریق نور و با استفاده از رشتههای شیشهای یا پلاستیکی منتقل میکنن.
سرعت بالا: تا چند گیگابیت بر ثانیه
فاصله زیاد: میتونه تا چند کیلومتر رو بدون افت کیفیت پوشش بده
مقاوم در برابر نویز الکترومغناطیسی
امنیت بالاتر برای دادهها
اتصال دفاتر مرکزی به شعبهها
ارتباط بین رکها در دیتاسنتر
شبکههای دانشگاهی و بیمارستانها
ارتباط بین ISPها و کاربران
فیبر نوری گرونتره و نیاز به تجهیزات خاص برای نصب و نگهداری داره، ولی برای شبکههای بزرگ و حرفهای یه انتخاب بینظیره.
در سایت rnp.co.ir آموزشهایی درباره آشنایی با تجهیزات فیبر نوری و روشهای نصب اولیه منتشر شده که پیشنهاد میکنیم حتماً ببینی.
وقتی حرف از کابل شبکه میزنیم، احتمالاً اسمهایی مثل CAT5 یا CAT6 به گوشت خورده. اینا همون دستهبندیهای کابلهای Twisted Pair هستن که هر کدوم قابلیتها، سرعت و ساختار متفاوتی دارن.
| نوع کابل | سرعت انتقال | پهنای باند | فاصله استاندارد | توضیحات |
|---|---|---|---|---|
| CAT5 | 100 Mbps | 100 MHz | 100 متر | قدیمی و کمتر استفاده میشه |
| CAT5e | 1 Gbps | 100 MHz | 100 متر | بهبود یافتهی CAT5، رایج |
| CAT6 | 1 Gbps | 250 MHz | 55-100 متر | نویز کمتر، سرعت بالاتر |
| CAT6a | 10 Gbps | 500 MHz | 100 متر | مناسب شبکههای پرسرعت |
| CAT7 | 10 Gbps | 600 MHz | 100 متر | محافظت بالا، گرانتر |
| CAT8 | 40 Gbps | 2000 MHz | 30 متر | مخصوص دیتاسنترها |
آکادمی راهبرد تو دورههای خودش بهصورت پروژهای آموزش میده چطور با توجه به نوع شبکه، کابل مناسب انتخاب کنی. حتی روش تست سرعت کابل هم آموزش داده میشه تا مطمئن شی کابلی که کشیدی واقعاً عملکرد درستی داره یا نه.
